رژیم غذایی

رژیم گیاهخواری

گیاهخواری راه زندگی اکثر افراد شده است. اساسا یک رژیم گیاهخواری فاقد گوشت، ماکیان یا ماهی است. با آگاهی از اصول تغذیه­ای، این رژیم می­تواند یک رژیم متعادل و سالم باشد. 4 نوع از رژیم­های گیاهخواری از نظر نوع غذاهای مصرفی متفاوتند.

Vegan یا رژیم گیاهخواری محض

این رژیم تنها حاوی غذاهای گیاهی شامل سبزیجات، میوه­ها و غلات است. هیچ غذایی با منشا حیوانی (گوشت، شیر، تخم مرغ، کره) مجاز نیست. این یک نوع محدود از رژیم­هاست و نیازمند برنامه­ریزی مداوم برای رسیدن به ترکیباتی است که مقادیر لازم اسیدهای آمینه را تامین کند. استفاده از پروتئین­های مکمل می­تواند مقادیر مناسب اسیدهای آمینه­ی ضروری را تامین کند.

رژیم گیاهی به همراه شیر (Lactovegetarian)

علاوه بر غذاهای دارای منشا گیاهی، محصولات لبنی هم مصرف می­شوند. گوشت، ماکیان، ماهی و تخم مرغ ممنوع می­باشد. محصولات لبنی و پنیر محصولات گیاهی را تکمیل نموده و محتوای اسیدهای آمینه را افزایش می­دهند.

رژیم گیاهی با شیر و تخم مرغ(Ovolactovegetarian)

این رژیم گیاهی با شیر، پنیر و تخم مرغ کامل می­شود. تنها گوشت، ماکیان و ماهی حذف می­شوند. اگر مقادیر کافی از تخم مرغ، شیر و محصولات لبنی مصرف شود، تمام مواد مغذی در مقادیر کافی تامین خواهد شد. نظارت دقیق ضروری نیست مگر اینکه به منظور کنترل سطوح کلسترول سرمی، محدودیت چربی رژیمی مورد نیاز باشد.

رژیم گیاهی با تخم مرغ (Ovovegetarian)

این رژیم از منابع غذایی گیاهی به همراه تخم مرغ­ها تشکیل شده است. شیر و محصولات لبنی، گوشت، ماکیان و ماهی باید حذف شوند.

 

می­توان از جنبه ­های سلامتی رژیم­های گیاهخواری بسیار سخن گفت. دلیلی برای عدم دستیابی به یک رژیم کامل وجود ندارد (به استثناء رژیم گیاهی محض). تنها گروه غذایی که تغییر می­کند گروه پروتئین یا گوشت است. ترکیبات مختلفی از غذاهای حاوی پروتئین برای تقویت و تکمیل یکدیگر مصرف می­شود. متیونین یک آمینواسید گوگردی بوده و در بسیاری از غذاهای گیاهی به عنوان آمینو اسید محدود کننده به شمار می­آید و تامین آن از همه دشوارتر است. سیستئین (آمینواسید گوگردی دیگر) که می­تواند در بدن از متیونین ساخته شود در مغزدانه­ها و آجیل­ها موجود است.

از آنجا که ویتامین B12 تنها از طریق منابع حیوانی و گوشت بدست می­آید، مکمل­های ویتامین B12 برای گیاهخواران ضروری است. تخلیه ذخایر بدنی ویتامین B12 و بروز علائم و نشانه­های کمبود سال­ها طول می­کشد. در یک گروه از بزرگسالان گیاهخوار محض، 51% افراد غلظت سرمی پایین ویتامین B12 داشتند که ارتباط بسیار قوی با طول مدت رژیم داشت. متاسفانه، کم خونی ایجاد شده به علت کمبود ویتامین B12 ممکن است منجر به آسیب شدید و غیرقابل بازگشت سیستم عصبی مرکزی قبل از تشخیص شود.

مزایا و معایب

گیاهخواران محض و رژیم­های گیاهی با شیر در خطر کمبود آهن هستند. غذاهای غنی شده با آهن یا مکمل­یاری با آهن ضروری است. مکمل­یاری با آهن در طول بارداری، اوایل دوران کودکی و نوجوانی و پس از هر خونریزی شدید لازم است. مصرف تخم مرغ­ در رژیم گیاهخواری حاوی شیر و تخم مرغ، دریافت آهن را افزایش می­دهد.

کم خونی فقر آهن به فراوانی پیش بینی­ها مشاهده نمی­شود، چراکه افزایش مصرف غذاهای حاوی ویتامین C می تواند جذب آهن را از منابع گیاهی افزایش دهد. اگرچه دریافت کلسیم بعلت فقدان محصولات لبنی در رژیم گیاهی پایین است، با دریافت پایین فسفر و پروتئین جذب کلسیم از منابع گیاهی با کارایی بیشتر صورت می­گیرد. در طول بارداری و شیردهی و زمانیکه نیازها بالاست مکمل­یاری کلسیم توصیه می­شود.

این موارد از نگرانی­های اصلی زنان شیرده هستند که به شدت به رژیم­های گیاهی پایبند، درنتیجه کیفیت تغذیه­ای شیر مادر تحت تاثیر قرار می­گیرد و احتمال عقب­ماندگی رشد نوزاد افزایش می­یابد. بعلاوه کودک وقتی از شیر گرفته شود مستعد کمبود پروتئین است؛ مواردی از PEM در گیاهخواران به ثبت رسیده است. محصولات شیر بر پایه سویا می­توانند جهت تکمیل دیگر پروتئین­های گیاهی مصرفی توصیه شوند.

مصرف کره بادام­زمینی نیز توصیه می­شود. رژیم­های گیاهی منجر به بروز مشکلات ویژه­ی زودهنگام در کودکی و خردسالی از نظر کفایت انرژی، آهن و ویتامین D می­شود، بویژه اگر بارداری برنامه­ریزی نشده و بدون مراقبت بهداشتی مداوم باشد. یک رژیم گیاهی حاوی شیر و تخم مرغ در کودکان قبل از دوره نوجوانی، می­تواند رشد را ارتقاء دهد و به نظر اکثر تغذیه­دانان به خوبی با یک رژیم معمول قابل مقایسه است.

میتوانید مقاله چرا بهتر است، مواد غذایی ارگانیک را انتخاب کنیم؟ را مطالعه کنید.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

      × ارتباط با کارشناس