تغذیه دوران سالمندی

تغذیه سالمندان

تغذیه سالمندان، یکی از مسائل مهم می باشد، با افزايش سن، نياز آنها به انرژی كاهش يافته و تمايل به مصرف غذا كمتر میشود. در اين حال اگر انتخاب غذا درست صورت نگيرد، ميزان دريافت مواد مغذی ضروری در آن‌ها پايين‌تر از حد مطلوب خواهد بود. در اين بحث به بررسی تغذيه‌ سالمندان و نيز نيازهای آنها خواهيم پرداخت.

تغذیه در سالمندان

پيرشدن و سالخوردگی با كاهش تدريجی فعاليت‌های فيزيكي و افزايش بيماريهاي مزمن همراه مي‌شود و به نظر مي‌رسد كه بهبود تغذيه تا حد زيادي قادر است از اين مشكلات پيشگيري كند و يا آن‌ها را تخفيف دهد. به همين دليل يكي از مسائل مهم سالمندان، مسائل پزشكي و بهداشتي از جمله وضعيت تغذيه سالمندان می باشد.

با افزايش سن، نياز سالمندان به انرژی كاهش يافته و تمايل به مصرف غذا كمتر مي‌شود. در اين حال اگر انتخاب غذا درست صورت نگيرد، ميزان دريافت مواد مغذی ضروري در آن‌ها پايين‌تر از حد مطلوب خواهد بود.

اهمیت تغذیه سالمندان

توجه به تغذیه سالمندان به دلیل تغییر نیازهای تغذیه اهمیت دارد. رعایت اصول تغذیه صحیح سالمندان سبب می‌شود فرد سال‌های عمر خود را با سلامت و نشاط و راحتی بیشتری طی نماید و کمتر در معرض بیماری‌های شایع همچون فشار خون بالا، چربی خون بالا، دیابت و پوکی استخوان قرار بگیرد.

تغذیه سالمندان و عادات غذایی مطلوب و صحیح در پیشگیری از این بیماری‌ها مؤثر است، در نتیجه اگر اصول تغذیه سالمندان رعایت شود کمتر در معرض خطر ابتلا به انواع بیماری‌ها قرار می‌گیرند و این خود منجر به بهبود کیفیت زندگی آنان خواهد شد.

عوامل مؤثر در ايجاد مشكلات تغذيه‌ سالمندان:

ـ عوامل جسمانی موثر در تغذیه سالمندان: مانند كاهش كل انرژی مورد نياز، بيماريهای مزمن، بي‌اشتهايي، تغيير حس چشايي، خرابي دندان‌ها، بي‌تحركي، ناتواني جسمي‌، مشكلات گوارشي، تداخلات دارويي و يا تداخل غذا و داروها

ـ تاثیر مشكلات روحی و روانی در نوع تغذیه سالمندان: افسردگي، تنهايي، از دست دادن همسر

ـ از عوامل تاثیر گذار در انتخاب نوع تغذیه سالمندان مشكلات اقتصادی می باشد: درآمد كم، كمبود امكانات براي تهيه و طبخ غذاي مناسب و زندگي در آسايشگاه

وضعیت تغذیه سالمندان:

یکی از نکات مهم در تغذیه سالمندان مصرف فراوان مایعات می باشد

1ـ در این سنین رعایت اصل تنوع در برنامه ریزی غذایی و در عین حال توجه به عادات غذایی و شیوه زندگی فرد سالمند بسیار اهمیت دارد.

2ـ برای جلوگیری از مشکلات عاطفی ـ احساسی سالمندان، بهتر است به عادات غذایی آنها احترام گذارده شود و هر گونه تغییری با ملایمت و تفاهم به وجود آید.

3ـ با توجه به مشکل یبوست در اکثر سالمندان، مصرف کافی مایعات (8 تا 10 لیوان در روز) و مواد پرفیبر نظیر نان تهیه شده از گندم کامل و میوه هایی مثل گلابی رسیده، آلو، آلوزرد و سبزی ها اهمیت دارد. همچنین هشدار دادن به سالمند در مورد مصرف بی رویه مسهل ها می تواند مفید باشد.

4ـ تأکید می شود که سالمندان از غذاهای پرچرب و سرخ شده، سس مایونز، سبزی های نفّاخ مثل کلم، گل کلم، پیاز و … استفاده نکنند.

5 ـ توصیه می شود تعداد وعده های غذایی سالمندان افزایش داده شود (حداقل 5 وعده در روز) و در هر وعده مقدار غذای کمتری مصرف شود.

6ـ در سالمندانی که جویدن غذا برای آنها مشکل است، مصرف غذاهای نرم مثل انواع پوره، گوشت نرم، سوپ، آشی که حبوبات زیاد ندارد و آب میوه توصیه می شود.

7ـ برخی از سالمندان ممکن است مبتلا به فشارخون بالا باشند. در این مورد رژیم غذایی کم سدیم و در صورت نیاز، کاهش وزن پیشنهاد می شود.

8 ـ برای تنظیم رژیم غذایی برای کاهش وزن در سالمندانی که اضافه وزن دارند، حتما باید با متخصص تغذیه مشورت شود.

9ـ رژیم غذایی سالمند باید دارای مواد غذایی غنی از ویتامین ها و املاح به ویژه کلسیم و آهن باشد لذا مصرف شیر و لبنیات، غذاهای گوشتی و سبزی ها و میوه ها بسیار تأکید می شود.

نمونه رژیم حاوی 1600 کیلوکالری انرژی، 174 گرم کربوهیدرات، 75 گرم پروتئین و 50 گرم چربی است.

10- مصرف مولتی ویتامین هرروز خوب است.

11- ورزش در دوران سالمندی فراموش نشود. 60 دقیقه فعالیت بدنی ( پیاده روی، بالا رفتن از پله ) یا30 دقیقه شنا و راه رفتن سریع و یا حتی 20 دقیقه پیاده روی در هوای آزاد باعث نشاط سالمند می شود.

12- به عادات غذایی آنها احترام بگذارید و هرمشکلی را دوستانه حل نمایید.

13- در صورتی که پدربزرگ، مادربزرگ یا سالمندی دارید که تنها زندگی می کند آنها را در جمع خود آورده و به وعده های غذایی که تهیه نموده اید مهمان نمایید. سالمندان با فرزندان اشتهای بهتری پیدا می کنند.

نکته کلی در خصوص تغذیه سالمندان:

بهترین راه برای دستیابی و حفظ یک وزن مناسب و ایده‌آل در حالی که سن شما بالاتر می‌رود، دریافت کالری کمتر نسبت به زمانی است که شما جوان‌تر بودید و اطمینان از اینکه بیشتر چیزی که شما می‌خورید مغذی است و چربی و قند کمی نیز دارد. از چربی‌های اشباع و ترانس اجتناب کنید.

به همین دلیل شناخت درست از نیازهای تغذیه سالمندان اهمیت ویژه دارد. نیازهای تغذیه ای سالمندان را میتوان در انرژی، پروتئین، ویتامین، مواد معدنی، مایعات، و فیبر غذایی دسته بندی كرد.

      × ارتباط با کارشناس